Żołnierz polski na frontach II wojny światowej
Istotny fragment wystawy stałej, poświęconej II wojnie światowej stanowią eksponaty związane z Polskimi Siłami Zbrojnymi na Zachodzie. Na szczególną uwagę zasługuje prezentowana bogata kolekcja mundurów oraz broni, sprzętu i ekwipunku wojskowego.
Dostępne dla zwiedzających są eksponaty związane z Wojskiem Polskim we Francji i Polskimi Siłami Powietrznymi w latach 1940-1945, w tym liczne pamiątki, odznaczenia, odznaki i naszywki po generale pilocie Stanisławie Skalskim, najwybitniejszym polskim pilocie myśliwskim II wojny światowej.
Na uwagę zasługuje kolekcja mundurów i pamiątek po polskich marynarzach, służących na okrętach, które uczestniczyły w tak spelkatularnych akcjach, jak zatopienie niemieckiego okrętu liniowego "Bismarck" (ORP "Piorun"), desant pod Dieppe (ORP "Ślązak") czy bitwa pod Ushant (ORP "Błyskawica" i "Piorun"). Praktycznie każdy z okrętów pod polską banderą odniósł sukcesy, które niestety okupiono znacznymi stratami.
Kolekcja mundurów i pamiątek
Bogato prezentowana jest część ekspozycji poświęcona Brygadzie Strzelców Karpackich, która wsławiła się podczas bohaterskiej obrony Tobruku, w sierpniu-grudniu 1941 r. Brygada ta, rozwinięta do stanu dywizji, weszła, obok 5. Kresowej Dywizji Piechoty i 2. Brygady Czołgów, w skład 2. Korpusu Polskiego.
W ekspozycji obejrzeć także można liczne pamiątki po jednej z najbardziej zaciekłych bitew z historii polskiego oręża. Natarcie 2. Korpusu na pozycje obronne niemieckiej 1. Dywizji Strzelców Spadochronowych umożliwiło, po kilku miesiącach bezskutecznych prób, zdobycie rejonu klasztoru Monte Cassino.
Szczególną sławę w czasie wojny zyskała 1. Dywizja Pancerna, pod dowództwem gen. Maczka i jej także poświęcona jest część ekspozycji. Ponadto obejrzeć możemy pamiątki po operacji "Market Garden", w której wzięli udział polscy spadochroniarze z 1. Samodzielnej Brygady Spadochronowej.
Kolejnym fragmentem wystawy stałej, poświęconej II wojnie światowej, jest ekspozycja prezentująca walki żołnierzy polskich na froncie wschodnim w latach 1943-1945. Otwierają ją zabytki związane z historią formacji polskich na wschodzie, wśród których należy wymienić sztandar 1. Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki i mundury oficerów i żołnierzy tej jednostki.
 Sztandar 1. Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki
1. Dywizja Piechoty im. Tadeusza Kościuszki przeszła chrzest bojowy w bitwie pod Lenino 12-13 października 1943 r. Stopniowo tworzono nowe jednostki, co umożliwiło sformowanie 1. Armii WP, która w lipcu 1944 r. uczestniczyła w walkach nad środkową Wisłą. Wyzwolenie w drugiej połowie lipca 1944 r. spod okupacji niemieckiej obszarów Polski na wschód od Wisły umożliwiło z kolei sformowanie 2. Armii WP, a także korpusu pancernego i lotniczego.
Lenino (12 października 1943 r.), mal. Michał Bylina, 1973 r.
Podczas tzw. ofensywy styczniowej Armii Czerwonej, rozpoczętej 12 stycznia 1945 r., w walkach aktywnie uczestniczyły jednostki 1. Armii WP. 17 stycznia żołnierze polscy wyzwolili Warszawę, a w marcu przełamali umocnienia Wału Pomorskiego i zdobyli Kołobrzeg. W kwietniu i maju 1945 r. 1. i 2. Armia WP uczestniczyły w operacji berlińskiej, ostatniej wielkiej ofensywie Armii Czerwonej w drugiej wojnie światowej. W walkach o zdobycie Berlina wzięła udział 1. Dywizja Piechoty im. Tadeusza Kościuszki.
My w Berlinie, mal. Stefan Garwatowski, 1983 r.
Dokonania polskich żołnierzy przypomina kolekcja kilkudziesięciu sztandarów (nie tylko dywizji piechoty i pułków wchodzących w jej skład - wspomnijmy także sztandar 1. Brygady Saperów, Samodzielnego Batalionu Kobiecego im. Emili Plater, 1. Korpusu Pancernego), bogaty zbiór mundurów, w tym kurtka dowódcy 1. Armii WP, gen. Zygmunta Berlinga.
Zbiór mundurów
W ekspozycji znajduje się imponująca kolekcja broni strzeleckiej (m.in. pistolety maszynowe PPSz, ręczne karabiny maszynowe DP, PPS, ckm-y Maxim i wkm-y DSzK). Zwracają uwagę również trofea wojenne - sztandary Wehrmachtu zdobyte podczas walk na froncie wschodnim.
Pistolet maszynowy PPSz
|