Muzeum Wojska Polskiego
   
 
Wybierz język: Szukaj:
A  A  A facebook tripadvisor twitter youtube rss
 
 
SZUKAJ

Wojsko powiatowe w XVII wieku


Wojska ziem i województw zwane potocznie żołnierzem powiatowym w pierwszej formie, jeszcze nie ujętej rozporządzeniami konstytucji sejmowych pojawiły się w latach 1525 - 1526, kiedy to część województwa przejęła finansowanie niektórych chorągwi obrony potocznej. Z punktu widzenia prawnego status wojsk powiatowych unormowały dopiero konstytucje z lat 1539 oraz 1567, kiedy to pozostawiono wybór rotmistrzów (dowódców) poszczególnych jednostek w rękach władz centralnych w osobach monarchy lub hetmanów. Sytuacja uległa zmianie przy pierwszym bezkrólewiu w 1572 roku, kiedy to urzędnicy wojewódzcy zostali zobligowani do wyznaczenia dowódców zaciąganych wojsk powiatowych. Kolejnym etapem usankcjonowania wojsk powiatowych są dwie konstytucje sejmowe z pierwszej połowy XVII wieku. Uchwalone zostały w wyniku prowadzonej wojny z Moskwą od 1609 roku, wywołanej wbrew sejmowi przez króla Zygmunta III Wazę. Przeciągająca się wojna doprowadziła do kryzysu finasowo-skarbowego, co z kolei pociągnęło za sobą liczne konfederacje niepłatnego wojska regularnego w latach 1612 - 1614. Nieopłacony żołnierz łupił kraj i ściągał wysokie kontrybucje na poczet zaległego żołdu zarówno z dóbr królewskich, duchownych jak i również szlacheckich. W związku z tym szlachta podjęła próbę przeciwdziałania zaistniałej sytuacji oraz obrony przed tak zwanymi kupami swawolnymi. Pierwsza konstytucja sejmowa z roku 1613 powstała na sejmie zwyczajnym, wówczas to ustalono, iż obok wojska kwarcianego będą rekrutowane odziały powiatowe dowodzone przez szlachtę osiadłą w danym województwie bądź powiecie. Chorągwie te miały być opłacane z pieniędzy wojewódzkich. Kolejna konstytucja sejmowa z roku 1619 ostatecznie usystematyzowała stan prawny chorągwi powiatowych.
Wojsko powiatowe to jednostki wystawiane przez poszczególne jednostki terytorialne Rzeczypospolitej na podstawie uchwały sejmików. W większości przypadków ich działanie było ograniczone do województwa, powiatu, który je wystawiał. Bardzo często zaciąg ich nie przekraczał kwartału, spełniały role policyjną podczas wojen bądź bezkrólewia, ale często wspomagały oddziały regularne działające na obszarze danej jednostki terytorialnej. Zdarzały się również przypadki, iż chorągwie powiatowe przechodziły na żołd państwa stając się oddziałami regularnymi.

Jarosław Godlewski

TUTAJ JESTEŚMY
DOJAZD

Autobusy (przyst. Muzeum Narodowe)

111 117 158 507 521

Tramwaje przyst. Muzeum Narodowe)

7 9 22 24 25
GODZINY OTWARCIA

Poniedziałek - Wtorek:

nieczynne

Środa:

10:00 - 16:00

Czwartek - Wstęp Bezpłatny:

10:00 - 16:00

Piatek - Niedziela:

10:00 - 16:00

Wystawa plenerowa:

Cały tydzień (9:00 - 18:00)
Informacje dot. zwiedzania:
tel. 261 879 635 wew. 138/102

CENY BILETÓW
NORMALNY 20,00 PLN
ULGOWY 10,00 PLN
GRUPOWY SZKOLNY 8,00 PLN
NEWSLETTER

Jeśli chcesz być na bieżąco informowany o aktualnościach z życia Muzeum zapisz się na naszą listę mailingową.

Adres

al. Jerozolimskie 3
00-495 Warszawa
00-495 Warsaw
tel. 022 629 52 71 (72)
tel. 261 879 635
fax 261 878 049
fax 261 878 047
muzeumwp@muzeumwp.pl sekretariat@muzeumwp.pl

Adres korespondencyjny
ul. Dymińska 13, bud. nr 6
01-519 Warszawa
Cytadela Warszawska