Muzeum Wojska Polskiego
   
 
Wybierz język: Szukaj:
A  A  A facebook tripadvisor twitter youtube rss
 
 
SZUKAJ

Pałasz (szabla?), XVI wiek


Zdjęcia
Pałasz (szabla?), XVI wiek

Pałasz (szabla?), XVI wiek

Pałasz (szabla?), XVI wiek

Pałasz (szabla?), XVI wiek

Obiekt wykopaliskowy, silnie skorodowany, pozbawiony niektórych elementów oprawy.

Oprawa rękojeści krzyżowo-kabłąkowo-tarczowa. Jelec w przekroju wieloboczny, z ramionami delikatnie skierowanymi w kierunku głowni, o końcach rozszerzonych i zakończonych kubicznymi guzkami. Z przedniego ramienia jelca wyprowadzony jest owalny, w przekroju wieloboczny, kabłąk dochodzący pierwotnie do samej głowicy. W połowie długości kabłąk poszerzony, z wyodrębnionym zgrubieniem zaopatrzonym od strony zewnętrznej w skośne nacięcia. Obłęk boczny podobny w formie, także ze zgrubieniem pośrodku i wypełnieniem w postaci ażurowej tarczki wyprowadzonej z jelca, ale nie łączącej się z obłękiem. Wewnętrzna strona rękojeści zaopatrzona była zapewne w system (obłęk przechodzący w paluch) osłony kciuka, o czym świadczą ułamania w trzech miejscach. Głowica zbliżona do półkola, ze spłaszczonym guzkiem na szczycie. Głownia jednosieczna o minimalnej krzywiźnie, zaopatrzona w przygrzbietową strudzinę, kończącą się na wysokości obosiecznego pióra. Sztych wydatny, dobrze dostosowany do pchnięć.

Wymiary:

długość - 96 cm, długość głowni - 83 cm, szerokość głowni u nasady - 3 cm, długość jelca - 19 cm

Oprawa rękojeści broni, rozbudowana i zamknięta, jest typowo zachodnioeuropejska. Pałasz ten swą formą zbliżony jest to innego egzemplarza przechowywanego w zbiorach MWP, a zaliczanego do tzw. batorówek gdańskich wytwarzanych w okresie panowania króla Stefana Batorego. Oba mają bardzo podobną oprawę (w batorówce brak jednak obłęku od strony zewnętrznej) i nieznaczną krzywiznę (właściwszym byłoby określenie, iż są prawie proste), z tym, że ten drugi jest doskonale zachowany i posiada charakterystyczny trawiony ornament na obu płazach głowni.

Forma głowni stwarza pewne problemy klasyfikacyjne. Otóż jej krzywizna, chociaż bardzo niewielka - rzędu 4 mm, ale niewątpliwie zamierzona przez wytwórcę, sprawia, iż broń potraktować można jako szablę, której wyznacznikiem jest właśnie krzywizna głowni, podczas gdy pałasz charakteryzuje się głownią prostą, jednosieczną o rękojeści zamknietej, rzadko dobrze rozbudowanej. Zresztą wspomniany egzemplarz broni znajdujący się w zbiorach Muzeum, publikowany i zaliczany do batorówek gdańskich, klasyfikowany bywa właśnie jako szabla.

Michał Mackiewicz



TUTAJ JESTEŚMY
DOJAZD

Autobusy (przyst. Muzeum Narodowe)

111 117 158 507 521

Tramwaje przyst. Muzeum Narodowe)

7 9 22 24 25
GODZINY OTWARCIA

Poniedziałek - Wtorek:

nieczynne

Środa:

10:00 - 16:00

Czwartek:

10:00 - 16:00
wstęp bezpłatny

Piatek - Niedziela:

10:00 - 16:00

Wystawa plenerowa:

Cały tydzień

informacje dot. zwiedzania:
tel. 261 879 635 wew. 138

CENY BILETÓW
NORMALNY 20,00 PLN
ULGOWY 10,00 PLN
GRUPOWY SZKOLNY 8,00 PLN
NEWSLETTER

Jeśli chcesz być na bieżąco informowany o aktualnościach z życia Muzeum zapisz się na naszą listę mailingową.

Adres

al. Jerozolimskie 3
00-495 Warszawa
00-495 Warsaw
tel. 022 629 52 71 (72)
tel. 261 879 635
fax 261 878 049
fax 261 878 047
muzeumwp@muzeumwp.pl sekretariat@muzeumwp.pl

Adres korespondencyjny
ul. Dymińska 13, bud. nr 6
01-519 Warszawa
Cytadela Warszawska