Orzeł na czapkę 1 pułku strzelców pieszych lub 1 pułku piechoty z okresu Królestwa Polskiego.

Zdjęcia

Orzeł na czapkę 1 pułku strzelców pieszych lub 1 pułku piechoty z okresu Królestwa Polskiego.

Orzeł, jako znak żołnierza polskiego pojawił się na wojskowych nakryciach głowy w epoce saskiej. Był on umieszczony na blachach kołpaków grenadierskich regimentu gwardii pieszej koronnej . Co ciekawe, znalazł się tam nie samodzielnie, ale jako część herbu państwowego. Towarzyszyły mu inicjały władcy - tak zwana "cyfra" - i jego herb osobisty.
Dopiero reformy z ostatnich lat istnienia I Rzeczpospolitej wprowadziły w 1791 roku - i to tylko w niektórych regimentach - specyficzny znak wojskowy w postaci orła w koronie, z berłem w szponach i monogramem królewskim na piersi. W późniejszych, burzliwych latach orzeł powoli upowszechniał się w wojsku, jednak dopiero utworzenie w 1807 roku Księstwa Warszawskiego spowodowało wprowadzenie go na stałe jako godła wojskowego. W tym okresie jeszcze nie był noszony we wszystkich formacjach (nie używali go np. kirasjerzy).
Tradycję tę kontynuowano w armii Królestwa Polskiego (1815-30) i oczywiście Powstania Listopadowego 1830-1 r. Otrzymał on wtedy symetryczny, zwarty rysunek który zachował do dnia dzisiejszego. Srebrny orzeł o szeroko rozpostartych skrzydłach w zamkniętej królewskiej koronie posadowiony został na obłej tarczy amazonek zwanej peltą. Pojawiała się ona już w poprzednim okresie, jednak teraz została połączona z nim na stałe. Wzdłuż jej brzegów został umieszczony szeroki pas z tak zwanymi gwoździami. Jego wywinięte końce dodatkowo udekorowano czterolistnymi różyczkami umieszczonymi w kolistych polach. Na środku tarczy umieszczano zwykle numer pułku lub innych charakterystyczny emblemat.

Prezentowany orzeł, sądząc po numerze, noszony był w 1 Pułku Strzelców Pieszych lub 1 Pułku Piechoty. Wykonany jest z cyzelowanej, srebrnej lub posrebrzanej blachy. Dziób orła, szpony, korona i tarczka herbowa z numerem są pozłacane. Precyzyjne wykonanie i niewielkie (stosunkowo) rozmiary wskazują, że noszony był przez jednego z oficerów. Układ sylwetki wskazuje na pochodzenie z okresu przed reformą mundurową z lat dwudziestych XIX wieku

Wysokość: 16 cm.
Szerokość: 11,5 cm.

Marcin Ochman

Zobacz także:

Orzeł na czapkę Batalionu Saperów z okresu Królestwa Polskiego.
Orzeł na czapkę 2 pułku Mazurów z okresu powstania Listopadowego.
Orzeł na czapkę Korpusu Weteranów z okresu Królestwa Polskiego i powstania Listopadowego.
Orzeł na czapkę Korpusu Inwalidów z okresu Królestw Kongresowego.
Orzeł strzelecki