Muzeum Wojska Polskiego
   
 
Wybierz język: Szukaj:
A  A  A facebook tripadvisor twitter youtube rss
 
 
24 marca 2015, 12:42

Znamienita wystawa w Muzeum Wojska Polskiego

23 marca 2015 r. w Sali Archeologicznej odbyła się uroczystość otwarcia wystawy czasowej pt. „ARTUR GROTTGER. POLONIA I LITUANIA”. Wzięli w niej udział: kadra kierownicza Sił Zbrojnych RP, przedstawiciele świata kultury, w tym licznie przybyli muzealnicy, dyplomaci, pracownicy naukowi naszego muzeum oraz dziennikarze. Wstęgę przecinali: Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej Maciej Jankowski, zastępca Szefa Kancelarii Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej Dariusz Młotkiewicz, Attache ds. Kultury i Prasy Ambasady Węgier Zsombor Zeold, komisarz wystawy Alina Jurkiewicz – Zejdowska. Honory domu pełnił dyrektor Muzeum Wojska Polskiego prof. Zbigniew Wawer.

W uroczystości otwarcia wystawy program zaprezentowała – Węgiersko- Polska Szkoła Szemierki Szablą. 23 marca obchodziliśmy Dzień Przyjaźni Polsko- Węgierskiej. Kwartet muzyczny Reprezentacyjnego Zespołu Artystycznego Wojska Polskiego uświetnił oprawą muzyczną uroczystość.

WYSTAWA CZYNNA DLA PUBLICZNOŚCI OD 24 MARCA 2015 r.

Artur Grottger (1837-1867)

Pierwszych lekcji malarstwa udzielał mu lwowski malarz Jan Maszkowski. Następnie dzięki stypendium ufundowanym przez cesarza Franciszka Józefa studiował w Szkole Sztuk Pięknych w Krakowie, a później w latach 1855-1858  w Akademii Sztuk Pięknych w Wiedniu. W stolicy cesarstwa przebywał do roku 1865. Wówczas ukształtował się dojrzały, przejmujący styl prac Grottgera.  Artysta zaliczany jest do głównych przedstawicieli romantyzmu w malarstwie polskim, chociaż jego właściwa twórczość malarska pozostaje w cieniu ideowego programu kartonów poświęconych powstaniu styczniowemu. Sugestywny obraz wydarzeń 1863 r., rozpowszechniony dzięki albumom, utrwalił się w świadomości kilku pokoleń Polaków. Ponadto, jak pisał Antoni Potocki w monografii artysty Nigdy jeszcze ani żaden fakt, ani żadna książka lub dziennik nie przemówił tak silnie i tak szeroko w obronie i na chlubę naszą, nikt jeszcze obce narody tak Polski nie nauczył, jak te obrazy Grottgera. 

Lituania
Artur Grottger (1837-1867)

Cykl 9 kartonów rysowanych kredką na papierze, wym. 43, 5 x 57 cm (w świetle passe-partout)

Cykl powstał  w 1863 r.  w Wiedniu pod wpływem wieści dochodzących z ogarniętego przez powstanie Królestwa Polskiego. Artyście udało się połączyć reporterski charakter cyklu z jego wymową symboliczną. Grottger przedstawił chronologicznie rozwój wypadków i towarzyszącą im eskalację nastrojów. Niektórym kartonom nadał też wymowę alegoryczną. Pierwsza scena Branka odnosi się do poboru zarządzonego przez Wielopolskiego i przeprowadzonego w nocy z 14 na 15 stycznia 1863 r.  co bezpośrednio przyśpieszyło wybuch powstania.  W formie symbolicznej przywołuje te wydarzenia karton ze sceną  Kucie kos. Walki powstańcze zostały ukazane jedynie w kartonie Bitwa.  Pozostałe Schronisko, Obrona dworu i Po odejściu wroga  pokazują zaangażowanie dworów w pomoc dla powstania i ich pacyfikacje przez wojska rosyjskie. O klęsce i rozpaczy opowiada karton ze sceną Żałobne wieści.  Cykl zamyka alegoryczne przedstawienie Na pobojowisku, na którym widzimy kobiety opłakujące poległych. Postać starszej kobiety  nawiązuje do Matki Boskiej Bolesnej, co tym samym nadaje cierpieniu narodu rangę mesjanistycznej ofiary.

Scena tytułowa ukazuje personifikację Polonii zakuwanej w kajdany siedzącej na ruinach antycznej budowli, symbolizującej utraconą ojczyznę. Otaczający ją wojownicy  metaforyzują narody: polski, litewski i ruski.  Kompozycja ta, choć stanowi prolog cyklu powstała na końcu, po wykonaniu pozostałych kartonów. Streszcza w sobie opowieść o nadziei, walce i klęsce powstańczego zrywu.

Cykl znajduje się w zbiorach Szépművészeti Múzeum / Muzeum Sztuk Pięknych w Budapeszcie. Spadek po Hrabim Jánosu Pálffy, 1912.

Lituania
Artur Grottger (1837-1867)

Cykl 6 kartonów rysowanych kredką na papierze, wym. 56,5 x 43,2 cm (w świetle passe-partout)

Prace nad kartonami Grottger rozpoczął jeszcze podczas pobytu w Wiedniu w roku 1864. Kontynuował je po powrocie do kraju i zakończył w 1866 r. Cykl przybrał formę opowieści osnutej na udziale w powstaniu litewskiego gajowego i losach jego rodziny. Artysta wprowadził motywy symboliczno-mistyczne, już pierwszy karton wprowadza widza w mroczny świat litewskiej puszczy, przez który sunie widmo śmierci - ponury zwiastun klęski i nieuchronności losu bohaterów. W następnej realistycznej scenie rozgrywającej się we wnętrzu chaty widać młodą kobietę budzącą męża na tytułowy Znak – ktoś puka w okno. Następnie Przysięga jaką nocą składa na ręce mnicha bohater, nim ruszy w Bój.  Jego śmierć wieszczy zjawa, tytułowy Duch, stojący w drzwiach chaty. Żona zajęta odlewaniem kul, na chwilę oderwała się od tego zajęcia, by utulić płaczące dziecko, choć smutna nie przeczuwa nieszczęścia. Ostatni karton Widzenie to epilog dramatu, kobieta za pomoc powstańcom zostaje skazana na pracę w kopalni, mąż zginął, nie wiemy co stało się z dzieckiem. Jedynym zwiastunem nadziei jest ukazująca się katorżniczce Matka Boska Częstochowska.

Cykl zakupiło dwa lata po śmierci Grottgera, w roku 1869 Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie. Rok później Towarzystwo odstąpiło cykl Radzie Miejskiej Krakowa w zamian parcelę na placu Szczepańskim, przeznaczoną pod budowę nowego gmachu TPSP. W roku 1899 Rada Miejska podarowała Lituanię Muzeum Narodowemu w Krakowie.
drukuj wyślij e-mail wersja pdf
Podziel się: twitter facebook wykop śledzik blip
TUTAJ JESTEŚMY
DOJAZD

Autobusy (przyst. Muzeum Narodowe)

111 117 158 507 517 521

Tramwaje przyst. Muzeum Narodowe)

7 8 9 22 24 25 43
GODZINY OTWARCIA

Poniedziałek - Wtorek:

nieczynne

Środa:

10:00 - 16:00

Czwartek:

10:00 - 16:00
wstęp bezpłatny

Piatek - Niedziela:

10:00 - 16:00

Wystawa plenerowa:

Cały tydzień

CENY BILETÓW
NORMALNY 20,00 PLN
ULGOWY 10,00 PLN
GRUPOWY SZKOLNY 8,00 PLN
NEWSLETTER

Jeśli chcesz być na bieżąco informowany o aktualnościach z życia Muzeum zapisz się na naszą listę mailingową

Adres

al. Jerozolimskie 3
00-495 Warszawa
tel. 022 629 52 71 (72)
fax 261 846 277
fax 261 846 270
muzeumwp@muzeumwp.pl sekretariat@muzeumwp.pl